مرجع نسخه TLS و انتخاب مجموعه رمز امن

راهنمای عملی انتخاب نسخه TLS و مجموعه رمزها: کدام پروتکل‌ها امروز امن‌اند، کدام رمزها باید حذف شوند و حذفشان چه اثری بر مرورگرهای قدیمی دارد.

۶ دقیقه به‌روزرسانی ۲۳ آبان ۱۴۰۵

اگر openssl s_client -connect example.com:443 -tls1_1 را بزنید و دست‌دادن موفق شود، یعنی سرور شما هنوز به پروتکل‌های منسوخ جواب می‌دهد. این تنها نشانه‌ای است که واقعاً اهمیت دارد: نه نمره‌ای که یک ابزار آنلاین می‌دهد، نه تیک سبزی که در پنل هاست می‌بینید. دست‌دادن موفق روی TLS 1.1 یعنی هر کسی با یک اسکنر ساده می‌تواند همین را ببیند.

هدف این متن دقیقاً همان چیزی است که در تیتر آمده: مرجع. تعریف رسمی، مقدار دقیق، و تصمیمی که باید بگیرید. آموزش گام‌به‌گام نصب گواهی جای دیگری است.

کدام نسخه TLS امروز قابل قبول است

سه نسخه روی میز است و یکی از آن‌ها دیگر روی میز نیست.

  • TLS 1.0 و TLS 1.1 هر دو در RFC 8996 رسماً منسوخ اعلام شده‌اند. مرورگرهای اصلی از سال ۲۰۲۰ پشتیبانی‌شان را قطع کرده‌اند. اگر سرور شما فقط این دو را ارائه می‌دهد، کاربر با پیام ERR_SSL_VERSION_OR_CIPHER_MISMATCH روبه‌رو می‌شود.
  • TLS 1.2 (RFC 5246) هنوز استاندارد قابل قبول است، اما فقط با مجموعه رمزهای درست. خود پروتکل امن است؛ ترکیب‌های ضعیف داخلش نه.
  • TLS 1.3 (RFC 8446) از سال ۲۰۱۸ منتشر شده و امروز انتخاب پیش‌فرض است. یک مزیت عملی دارد که کمتر گفته می‌شود: در TLS 1.3 مجموعه رمزهای ضعیف از خود پروتکل حذف شده‌اند، پس امکان اشتباه‌کردن در پیکربندی تقریباً صفر است.

خط پیکربندی در Nginx مدرن این است:

ssl_protocols TLSv1.2 TLSv1.3;
ssl_prefer_server_ciphers off;

دقت کنید که ssl_prefer_server_ciphers روی off است. در TLS 1.3 این پارامتر اصلاً اثری ندارد، و در TLS 1.2 گذاشتنش روی on با تنظیمات پیش‌فرض مرورگرهای امروزی معمولاً نتیجه بدتری می‌دهد. این‌جا اشتباه می‌کنند: خیلی‌ها از روی عادت آن را on می‌گذارند چون در راهنماهای قدیمی همین بود.

مجموعه رمزها: چه چیزی بماند و چه چیزی برود

در TLS 1.2 باید صریحاً بگویید کدام مجموعه‌ها مجازند. اگر این کار را نکنید، OpenSSL پیش‌فرض خودش را اعمال می‌کند که بسته به نسخه ممکن است شامل 3DES یا RC4 باشد.

ssl_ciphers 'ECDHE-ECDSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-RSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-ECDSA-AES256-GCM-SHA384:ECDHE-RSA-AES256-GCM-SHA384:ECDHE-ECDSA-CHACHA20-POLY1305:ECDHE-RSA-CHACHA20-POLY1305';

سه قاعده پشت این فهرست:

  1. هر مجموعه‌ای که ECDHE ندارد، forward secrecy ندارد. یعنی اگر کلید خصوصی سرور فردا لو برود، تمام ترافیک ضبط‌شده قبلی قابل رمزگشایی است.
  2. CBC را کنار بگذارید. حملات padding oracle مثل Lucky13 روی حالت CBC کار می‌کنند. GCM و CHACHA20-POLY1305 این مشکل را ندارند.
  3. RC4، 3DES، DES، MD5 و هر چیزی که EXPORT در نامش دارد، بدون استثنا حذف می‌شوند.

ترتیب هم مهم است. در TLS 1.2 اگر سرور انتخاب کند، اولین مجموعه‌ای که هر دو طرف پشتیبانی می‌کنند برنده است. CHACHA20 را اول بگذارید اگر سرور شما پردازنده بدون شتاب‌دهنده AES دارد؛ روی سرورهای امروزی با AES-NI تفاوت در حد چند درصد است و ارزش بحث ندارد.

اثر حذف رمزهای قدیمی بر مرورگرهای قدیمی

اینجا جایی است که باید تصمیم واقعی بگیرید. حذف کامل TLS 1.0 و 1.1 و رمزهای CBC یعنی:

کلاینتوضعیت پس از سخت‌گیری
Chrome 30 و بالاتر (۲۰۱۳)بدون مشکل
Firefox 27 و بالاتر (۲۰۱۴)بدون مشکل
Internet Explorer 11 روی Windows 7فقط با فعال بودن TLS 1.2 در رجیستری
Java 6 و پایین‌تراتصال قطع می‌شود
Android 4.4 و پایین‌تردر بسیاری موارد قطع می‌شود

اگر مخاطب شما سازمانی است و روی ویندوز ۷ با IE قدیمی کار می‌کند، سخت‌گیری کامل یعنی از دست دادن آن کاربر. اما این را هم در نظر بگیرید: همان کلاینت‌ها معمولاً از رمزهایی استفاده می‌کنند که خودشان مشکل امنیتی دارند. من در عمل TLS 1.0 و 1.1 را کامل حذف می‌کنم و اگر لازم شد، فقط برای یک زیردامنه مشخص و با محدودیت IP، یک listener جدا با تنظیمات قدیمی بالا می‌آورم. سرور اصلی دست‌نخورده می‌ماند.

این هزینه‌ای است که باید بپذیرید: نگه‌داشتن یک مسیر قدیمی برای سازگاری، سطح حمله را باز نگه می‌دارد. راه‌حل درست جداسازی است، نه تعمیم.

بررسی و پایش پیکربندی

پس از اعمال تغییرات، این دستور را بزنید:

openssl s_client -connect example.com:443 -tls1_2 -cipher 'DEFAULT' 2>/dev/null | grep -E 'Protocol|Cipher'

خروجی باید Protocol : TLSv1.2 و یک رمز ECDHE با GCM یا CHACHA20 نشان دهد. اگر Cipher : AES256-SHA دیدید، یعنی پیکربندی شما اعمال نشده و Nginx هنوز از فهرست پیش‌فرض استفاده می‌کند. معمولاً علتش این است که ssl_ciphers را در بلوک http گذاشته‌اید ولی در server یک مقدار دیگر آن را بازنویسی کرده.

برای بررسی زنجیره گواهی و خطاهای رایج مرورگر، راهنمای عیب‌یابی خطای SSL در مرورگر؛ از زنجیره ناقص تا گواهی منقضی دقیقاً همین موارد را پوشش می‌دهد. اگر خطای شما unable to get local issuer certificate است، مشکل پروتکل نیست؛ زنجیره ناقص است.

یک نکته که در پایش‌ها نادیده می‌ماند: پس از هر به‌روزرسانی OpenSSL روی سرور، فهرست رمزهای پشتیبانی‌شده تغییر می‌کند. نسخه‌های 3.x بعضی مجموعه‌های قدیمی را به سطح SECURITY LEVEL 2 منتقل کرده‌اند و دیگر بدون تنظیم صریح قابل استفاده نیستند. اگر پیکربندی شما به یک رمز خاص وابسته است، بعد از هر آپدیت دوباره تست کنید.

برای بررسی اینکه از بیرون چه چیزی دیده می‌شود، ابزارهای ابزارهای بررسی DNS و شبکه می‌توانند نقطه شروع خوبی باشند، هرچند برای تحلیل دقیق رمزها همان openssl s_client جایگزین ندارد.

پیکربندی امنیتی فراتر از پروتکل

نسخه TLS و مجموعه رمزها فقط یک لایه است. اگر هدرهای امنیتی را تنظیم نکرده باشید، همان سایت با TLS 1.3 هم در برابر حملات سمت مرورگر آسیب‌پذیر است. راهنمای راهنمای کامل تنظیم هدر امنیتی برای سایت وردپرسی این لایه را پوشش می‌دهد و مکمل همین بحث است.

در سمت زیرساخت، اگر ترافیک حمله به سرور برسد، هیچ پیکربندی TLS نجات‌دهنده نیست. محافظت در برابر DDoS لایه‌ای است که باید قبل از بحث رمزنگاری حل شود. برای سرویس‌هایی که به‌صورت جدی روی امنیت لایه انتقال سرمایه‌گذاری می‌کنند، خدمات امنیت سرورنت گزینه‌ای است که می‌توانید بررسی کنید.

و اگر می‌خواهید بدانید تغییرات پیکربندی چه زمانی روی سرویس اعمال شده، وضعیت لحظه‌ای سرویس‌ها مرجع به‌روزتری از ایمیل‌های اطلاع‌رسانی است.

پرسش‌های پرتکرار

آیا TLS 1.2 هنوز امن است؟

بله، به شرطی که مجموعه رمزهای مجاز را محدود کرده باشید. خود پروتکل TLS 1.2 هیچ آسیب‌پذیری شناخته‌شده‌ای در طراحی ندارد؛ مشکل از ترکیب‌های ضعیفی می‌آید که به‌صورت پیش‌فرض فعال می‌مانند. اگر ECDHE با GCM یا CHACHA20 را اجازه بدهید و بقیه را ببندید، TLS 1.2 برای اکثر کاربردها کافی است.

تفاوت اصلی با TLS 1.3 در کارایی است، نه فقط امنیت. TLS 1.3 یک round-trip کمتر برای دست‌دادن مصرف می‌کند که روی اتصال‌های با تأخیر بالا محسوس است.

چرا بعد از غیرفعال کردن TLS 1.0 بعضی کاربران خطا می‌گیرند؟

چون کلاینت آن‌ها از TLS 1.2 پشتیبانی نمی‌کند. این معمولاً یعنی ویندوز ۷ بدون به‌روزرسانی، یا یک کتابخانه قدیمی در یک برنامه داخلی سازمان. خطای مرورگر ERR_SSL_VERSION_OR_CIPHER_MISMATCH است و در لاگ سرور هم چیزی ثبت نمی‌شود، چون دست‌دادن قبل از رسیدن به لایه HTTP شکست خورده.

راه‌حل درست، به‌روزرسانی کلاینت است. اگر امکانش نیست، یک listener جدا روی پورت دیگر با تنظیمات قدیمی و محدود به IP همان کاربر بسازید.

آیا باید ssl_prefer_server_ciphers را روشن بگذارم؟

خیر. در TLS 1.3 این پارامتر نادیده گرفته می‌شود و در TLS 1.2 با مرورگرهای امروزی، انتخاب کلاینت معمولاً به نتیجه بهتری می‌رسد چون کلاینت می‌داند سخت‌افزارش کدام رمز را سریع‌تر اجرا می‌کند. مقدار off را بگذارید مگر اینکه دلیل مشخصی برای خلافش داشته باشید.

چطور بفهمم سرور من کدام رمزها را ارائه می‌دهد؟

با nmap --script ssl-enum-ciphers -p 443 example.com فهرست کامل را می‌گیرید. برای بررسی سریع یک رمز خاص، openssl s_client -cipher 'نام رمز' -connect example.com:443 کافی است. اگر دست‌دادن موفق شد، آن رمز فعال است.

نکته آخر: پیکربندی TLS یک‌بار انجام نمی‌شود. هر آپدیت OpenSSL، هر تغییر در سیاست‌های مرورگرها، و هر گواهی جدید می‌تواند نتیجه را عوض کند. یک تست خودکار ماهانه روی همان دستور openssl s_client بگذارید و خروجی را جایی ذخیره کنید که تفاوت را ببینید.

آیا این مطلب برایتان مفید بود؟