ثبت دامنه: از جستجوی موجودی تا فعال شدن

روی دکمه «ثبت» کلیک کرده‌اید، پول کم شده، ایمیل تأیید هم آمده، اما وقتی آدرس را در مرورگر می‌زنید صفحه سفید است یا خطای DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN می‌گیرید. این دقیقاً همان جایی است که بیشتر مدیران سایت فکر می‌کنند ثبت دامنه خراب شده، در حالی که مشکل جای دیگری است. ثبت دامنه فقط یک ردیف در رجیستری می‌سازد؛ چیزی که سایت را بالا می‌آورد، اتصال آن ردیف به سرور شماست.

قبل از پرداخت، موجودی دامنه را درست بررسی کنید

جستجوی ساده در پنل، فقط وضعیت لحظه‌ای رجیستری را نشان می‌دهد. دامنه‌ای که «آزاد» دیده می‌شود ممکن است در وضعیت pendingDelete باشد؛ یعنی مالک قبلی آن را رها کرده و تا پایان دوره حذف، هنوز قابل ثبت نیست. اگر همین حالا ثبتش کنید، پول برمی‌گردد ولی دامنه را از دست می‌دهید و کسی دیگر آن را می‌قاپد.

برای بررسی دقیق‌تر از WHOIS استفاده کنید:

whois example.com | grep -iE "status|expiry|registrar"

اگر در خروجی redemptionPeriod یا pendingDelete دیدید، دست نگه دارید. دامنه‌های .com معمولاً بین ۵ تا ۷۵ روز در این وضعیت می‌مانند و بعد آزاد می‌شوند. برای دامنه‌های ایرانی، وضعیت را باید از طریق راهنمای کامل ثبت و مدیریت دامنه ir با شناسه ایرنیک چک کنید، چون قواعد ایرنیک با ICANN فرق دارد و شناسه ایرنیک باید از قبل تأیید شده باشد.

پسوند را بر اساس کاربرد انتخاب کنید، نه قیمت

ارزان‌ترین پسوند تقریباً همیشه گران‌ترین گزینه در بلندمدت است. جدول زیر چیزی است که در عمل می‌بینم:

اگر مخاطب اصلی‌تان داخل ایران است و می‌خواهید در نتایج جستجوی فارسی دیده شوید، .ir انتخاب درستی است. اگر قرار است بعداً سایت را به بازار خارجی بفروشید یا ایمیل سازمانی روی آن بسازید، .com را بردارید. این‌جا اشتباه می‌کنند: پسوند ارزان سال اول را می‌گیرند و سال دوم که قیمت تمدید سه برابر می‌شود، دامنه را رها می‌کنند و کل بک‌لینک‌ها و اعتبار برند از دست می‌رود.

اطلاعات مالک را با دقت پر کنید

فرم ثبت دامنه شبیه فرم ثبت‌نام سایت نیست. هر فیلد آن به WHOIS عمومی می‌رود و بعداً تغییرش هزینه و دردسر دارد. سه چیز را جدی بگیرید:

• ایمیل: ایمیلی بدهید که سال‌ها در دسترس‌تان می‌ماند. ایمیل تأیید مالکیت (verification) به همان آدرس می‌رود و اگر ۱۵ روز پاسخ ندهید، دامنه به وضعیت clientHold می‌رود و سایت از دسترس خارج می‌شود.
• نام و آدرس: برای اشخاص حقیقی، همان چیزی که در مدارک هویتی هست. مغایرت باعث رد شدن درخواست در ایرنیک می‌شود.
• حریم خصوصی WHOIS: برای .com تقریباً همه‌جا رایگان است و اطلاعات شخصی‌تان را پنهان می‌کند. برای .ir چنین چیزی وجود ندارد و اطلاعات مالک عمومی است.

یک نکته که کمتر کسی می‌گوید: اگر دامنه را برای مشتری ثبت می‌کنید، مالکیت را به نام خودتان نزنید. بعداً برای انتقال، امضای مالک ثبت‌شده لازم است و اگر رابطه‌تان به هم بخورد، دامنه گروگان می‌شود.

چرا سایت بلافاصله بالا نمی‌آید

ثبت دامنه و فعال شدن DNS دو مرحله جدا هستند. بعد از پرداخت، دامنه در رجیستری ثبت می‌شود ولی تا وقتی رکوردهای DNS را به سرور خودتان اشاره ندهید، هیچ اتفاقی نمی‌افتد. اگر سرور مجازی دارید، باید رکورد A بسازید:

example.com.    3600    IN    A      203.0.113.45
www.example.com. 3600   IN    CNAME  example.com.

عدد 3600 همان TTL است؛ یعنی رزولورها این مقدار را کش می‌کنند. اگر بعداً IP را عوض کنید، تا یک ساعت طول می‌کشد تا همه‌جا اعمال شود. توصیه‌ام این است که قبل از هر تغییر IP، TTL را ۲۴ ساعت قبل به 300 کاهش دهید. جزئیات کامل این فرایند در اتصال دامنه به سرور مجازی؛ راهنمای کامل رکورد A تا SSL آمده است.

زمان واقعی انتشار معمولاً بین ۱۰ دقیقه تا ۴۸ ساعت است، بسته به TTL قبلی و کش ISPها. اگر بعد از ۴۸ ساعت هنوز باز نمی‌شود، مشکل ثبت دامنه نیست؛ DNS است. با بررسی رکوردهای DNS می‌توانید ببینید رکوردها از دید سرورهای مختلف چه شکلی هستند و کدام ISP هنوز کش قدیمی را نگه داشته.

اگر زیردامنه‌های پویا دارید

برای سرویس‌هایی که هر کاربر یک زیردامنه می‌گیرد، ساختن رکورد دستی جواب نمی‌دهد. یک رکورد wildcard کار را تمام می‌کند:

*.example.com.  3600  IN  A  203.0.113.45

ولی حواستان باشد: wildcard روی همه زیردامنه‌ها اثر می‌گذارد، از جمله آن‌هایی که بعداً می‌خواهید جدا مدیریت کنید. اگر رکورد صریح‌تری برای یک زیردامنه بسازید، آن یکی اولویت دارد. روش مدیریت این حالت در رکورد wildcard و مدیریت زیردامنه‌های پویا در DNS توضیح داده شده.

هزینه‌ای که کسی از آن حرف نمی‌زند

ثبت دامنه یک هزینه یک‌بار نیست. تمدید سالانه دارد، و اگر تمدید را فراموش کنید، دوره مهلت (grace period) معمولاً ۳۰ روز است و بعد از آن وارد دوره بازخرید می‌شوید که هزینه‌اش چند برابر تمدید عادی است. برای .ir این بازه‌ها کوتاه‌تر است. مراحل دقیق و راه نجات دامنه در تمدید دامنه؛ راهنمای کامل مراحل انقضا و نجات دامنه آمده.

پیشنهاد عملی من: تمدید خودکار را روشن کنید و کارت را معتبر نگه دارید. اگر نمی‌خواهید کارت روی فایل باشد، حداقل ۳۰ روز قبل از انقضا یادآور بگذارید. من دامنه‌های ۱۰ ساله دیده‌ام که فقط چون کسی ایمیل یادآور را ندید، به دست دامنه‌فروش افتادند.

و یک تصمیم که باید همین اول بگیرید: ثبت دامنه و هاست را از یک جا بگیرید یا جدا؟ اگر تازه‌کار هستید، یک‌جا بگیرید؛ پشتیبانی یک نفر است و تنظیم رکوردها خودکار انجام می‌شود. اگر تیم فنی دارید و می‌خواهید کنترل کامل روی DNS و مهاجرت داشته باشید، دامنه را جای مستقل ثبت کنید و DNS را خودتان مدیریت کنید. برای پروژه‌های جدی، گزینه دوم را انتخاب می‌کنم چون مهاجرت بعدی بدون درگیر شدن با پنل ثبت‌کننده انجام می‌شود. اگر سایت‌تان روی هاست لینوکس میزبانی می‌شود، معمولاً همین یک‌جا بودن سریع‌ترین راه رسیدن به سایت بالاست.

پرسش‌های پرتکرار

چرا دامنه‌ای که آزاد بود، بعد از پرداخت ثبت نشد؟

چون در لحظه ثبت، رجیستری آن را رد کرده است. این اتفاق وقتی می‌افتد که دامنه در وضعیت pendingDelete بوده یا کس دیگری چند ثانیه قبل‌تر ثبتش کرده. پول معمولاً ظرف چند روز کاری برمی‌گردد، ولی دامنه را باید دوباره جستجو کنید.

چقدر طول می‌کشد تا دامنه فعال شود؟

خود ثبت در رجیستری تقریباً فوری است، ولی انتشار DNS بین ۱۰ دقیقه تا ۴۸ ساعت طول می‌کشد. این بازه به TTL رکوردها و مدت کش سرورهای ISP بستگی دارد، نه به سرعت ثبت‌کننده.

برای ثبت دامنه ir چه مدارکی لازم است؟

شناسه ایرنیک تأییدشده و مدارک هویتی مطابق نام مالک. برای اشخاص حقوقی، روزنامه رسمی و مدارک شرکت هم لازم می‌شود. مغایرت بین نام مالک و مدارک، شایع‌ترین دلیل رد شدن درخواست است.

آیا می‌توانم دامنه را بعداً به ثبت‌کننده دیگری منتقل کنم؟

بله، به شرطی که حداقل ۶۰ روز از ثبت یا آخرین انتقال گذشته باشد و قفل انتقال (clientTransferProhibited) برداشته شده باشد. کد انتقال (EPP) را از پنل فعلی بگیرید و در پنل جدید وارد کنید.

قبل از هر چیز، همین حالا وضعیت تمدید خودکار دامنه‌هایتان را چک کنید. یک دقیقه کار است و جلوی از دست دادن چند سال اعتبار برند را می‌گیرد.