دامنهای دارید که دیگر روی آن سایت نیست، اما هنوز ترافیک دارد: لینکهای قدیمی، بوکمارک کاربران، یا نتایج گوگل که به صفحات قدیمی اشاره میکنند. میخواهید همه اینها به دامنه یا آدرس جدید بروند و در همان لحظه متوجه میشوید دو راه کاملاً متفاوت پیش رویتان است: فوروارد دامنه در سطح DNS، یا ریدایرکت در سطح وبسرور. انتخاب اشتباه بین این دو، معمولاً خودش را در قالب یک صفحه ۴۰۴ یا یک افت تدریجی در سرچ کنسول نشان میدهد.
فوروارد دامنه در DNS چه میکند و چه چیزی را از دست میدهید
در سادهترین شکل، فوروارد دامنه یعنی ثبت یک رکورد A روی دامنه قدیمی که به IP یک سرویس فوروارد اشاره کند، بههمراه یک رکورد CNAME برای www. سرویس فوروارد، درخواست HTTP را میگیرد و با کد 301 یا 302 به مقصد جدید میفرستد. تنظیمش ساده است و به وبسرور خودتان نیازی ندارد.
هزینهاش این است: فوروارد در سطح DNS معمولاً مسیر را حفظ نمیکند. یعنی old.example.com/blog/post-12 به صفحه اصلی مقصد میرود، نه به معادل همان مقاله. برای دامنهای با چند صد URL ایندکسشده، این یعنی از دست دادن سیگنال لینک داخلی و تجربه بد برای کاربر. اگر مسیر مهم است، فوروارد ساده جواب شما نیست.
نکته دوم: بعضی سرویسهای فوروارد فقط روی رکورد ریشه کار میکنند و زیردامنهها را پوشش نمیدهند. اگر shop.example.com هم ترافیک دارد، باید جداگانه برایش تصمیم بگیرید. برای مدیریت زیردامنههای پویا، رکورد wildcard و مدیریت زیردامنههای پویا در DNS توضیح میدهد چه گزینههایی دارید.
ریدایرکت وبسروری: کنترل کامل، به قیمت یک سرور فعال
در این روش، دامنه قدیمی همچنان به یک وبسرور واقعی resolve میشود و آن سرور قاعده ریدایرکت را اجرا میکند. در Nginx یک بلوک کامل کافی است:
server {
listen 80;
server_name old.example.com;
return 301 https://new.example.com$request_uri;
}
کلید ماجرا $request_uri است. همین متغیر باعث میشود مسیر و query string حفظ شود. اگر بهجایش بنویسید return 301 https://new.example.com; همه چیز به صفحه اصلی میرود و دقیقاً همان مشکلی را میسازید که میخواستید دورش بزنید. در Apache معادلش داخل .htaccess این است:
RewriteEngine On
RewriteRule ^(.*)$ https://new.example.com/$1 [R=301,L]
هزینه این روش: باید یک وبسرور با گواهی SSL معتبر برای دامنه قدیمی زنده نگه دارید. اگر گواهی منقضی شود، مرورگر قبل از رسیدن به ریدایرکت هشدار امنیتی نشان میدهد و کاربر میپرد. این هزینه کوچکی نیست، اما برای دامنهای که سئویش مهم است، ارزشش را دارد. روی یک هاست لینوکس میتوانید همین بلوک را در چند دقیقه بالا بیاورید و گواهی را هم خودکار تمدید کنید.
کدام را انتخاب میکنم
اگر دامنه قدیمی کمتر از حدود بیست URL ایندکسشده دارد و همهشان به یک مقصد منطقی میرسند، فوروارد DNS کافی است. سریع، بدون نگهداری، بدون گواهی. اگر مسیرها مهماند یا تعداد URLها بیشتر است، ریدایرکت وبسروری با $request_uri را انتخاب میکنم. مرز عملی من جایی است که بخواهید نقشه ریدایرکت تکبهتک بنویسید؛ آنوقت دیگر بحث فوروارد نیست، بحث مهاجرت سایت است.
اینجا اشتباه میکنند: 302 بهجای 301 و کش شدنش
خطای رایجی که بارها دیدهام: ریدایرکت موقت (302) برای انتقال دائمی تنظیم میشود، چون «فعلاً میخواهیم تست کنیم». شش ماه بعد، گوگل هنوز دامنه قدیمی را بهعنوان نسخه اصلی میشناسد و صفحه جدید در نتایج جابهجا نمیشود. بدتر از آن، مرورگرها 301 را با شدت کش میکنند؛ اگر بعداً مقصد را عوض کنید، کاربری که قبلاً سایت را دیده، ماهها به مقصد قدیمی میرود و شما هیچ خطایی در لاگ سرور نمیبینید. علائمش این است: «برای من درست باز میشود، برای مشتری نه.» اولین کاری که در این حالت میکنم، تست با کش پاکشده و بررسی هدر Location با curl -I است.
ترتیب درست تنظیم و تست
- اول مقصد را کامل بالا بیاورید، با SSL معتبر. ریدایرکت به سایتی که گواهیاش خراب است، بدترین حالت ممکن است.
- رکوردهای فعلی دامنه قدیمی را ثبت کنید:
dig old.example.com A +short. بعد از تغییر، همین را دوباره بزنید تا ببینید resolver شما چه میبیند. - رکورد
Aرا به سرور مقصد یا سرویس فوروارد تغییر دهید وTTLرا از قبل پایین بیاورید. اگر TTL روی 86400 مانده باشد، یک روز کامل منتظر میمانید. جزئیاتش در انتشار DNS و نقش TTL و کش آمده است. - با
curl -I https://old.example.com/some/pathهدر پاسخ را ببینید. باید301و یکLocationبا همان مسیر باشد. - در سرچ کنسول، تغییر آدرس را ثبت کنید و چند هفته تغییرات ایندکس را دنبال کنید.
اگر بعد از تغییر رکوردها سایت اصلاً بالا نیامد، احتمالاً رکورد اشتباهی مانده یا کش DNS محلی گیر کرده. ترتیب بررسی رکوردها در راهنمای عملی عیبیابی DNS گامبهگام آمده و سریعتر از حدس زدن جواب میدهد. برای دیدن اینکه رکوردها از دید سرورهای عمومی چه شکلی هستند، بررسی رکوردهای DNS نقطه شروع خوبی است.
مواردی که در فوروارد دامنه گلوله میخورید
- ایمیل: فوروارد وب هیچ ربطی به ایمیل ندارد. اگر رکوردهای
MXرا دست نزنید، ایمیل روی همان سرویس قبلی میماند؛ اگر دامنه را کامل جابهجا کنید و MX را فراموش کنید، ایمیلها بیصدا گم میشوند. - HSTS: اگر دامنه قدیمی قبلاً هدر
Strict-Transport-Securityفرستاده باشد، مرورگر تا انقضای آن دوره فقط HTTPS را امتحان میکند. ریدایرکت HTTP روی چنین دامنهای بیفایده است. - دامنههای .ir: تغییر DNS آزاد است، اما انتقال مالکیت و تغییر شناسه ایرنیک قواعد خودش را دارد. اگر برنامهتان جابهجایی کامل دامنه است نه فقط فوروارد، راهنمای ثبت و مدیریت دامنه ir با شناسه ایرنیک را قبل از شروع بخوانید.
- پست و GET: ریدایرکت 301 متد را به GET تبدیل میکند. اگر روی دامنه قدیمی فرم یا API دارید، کاربر با خطای عجیبی روبهرو میشود که هیچ ربطی به DNS ندارد.
پرسشهای پرتکرار
آیا فوروارد دامنه به سئو آسیب میزند؟
اگر با کد 301 و با حفظ مسیر انجام شود، نه؛ سیگنالها به مقصد منتقل میشوند. آسیب وقتی میآید که از 302 استفاده کنید، مسیر را دور بریزید، یا زنجیرهای از چند ریدایرکت بسازید.
چرا بعد از تنظیم فوروارد، سایت قدیمی هنوز باز میشود؟
تقریباً همیشه کش DNS است. TTL قبلی رکورد را چک کنید و با dig از یک resolver عمومی مثل 8.8.8.8 بپرسید. اگر آنجا رکورد جدید است، مشکل سمت مرورگر یا کش سیستم خودتان است.
تفاوت فوروارد دامنه با پارک کردن دامنه چیست؟
در پارک کردن، دامنه فقط به یک صفحه ثابت اشاره میکند و مقصد واقعی وجود ندارد. در فوروارد، کاربر به آدرس دیگری در نوار مرورگر منتقل میشود. اگر قصد فروش دامنه را دارید پارک منطقیتر است؛ اگر سایت جدیدی دارید، فوروارد.
آیا میتوانم فقط www را فوروارد کنم و ریشه را نگه دارم؟
بله. یک رکورد CNAME برای www به سرویس فوروارد و رکورد A ریشه به سرور اصلی کافی است. فقط مطمئن شوید گواهی SSL هر دو نام را پوشش میدهد، وگرنه کاربر روی یکی از دو نسخه هشدار امنیتی میبیند.
قبل از هر تغییری، خروجی dig فعلی را ذخیره کنید و TTL را یک روز قبل پایین بیاورید. همین دو کار، بیشترین دردسر را کم میکند.