Konu satırında «Abuse Notice» yazan bir e-posta geldi ve içinde bir ticket number ile 24 saatlik bir süre belirtilmiş. Sunucu hâlâ ayakta, site açılıyor, ancak bildirim metninde kullanım koşullarının belirli bir maddesine atıfta bulunulmuş ve süre dolmadan önce yanıt vermeniz istenmiş. Bu an, en çok yanlış kararın verildiği noktadır: bazıları hemen hizmeti kapatır, bazıları bildirimi görmezden gelip «bakalım ne olacak» diye bekler. Her ikisi de yanlıştır.
Kötüye kullanım politikası, altyapı üzerinde hangi davranışın izinli olmadığını, hangi kanıtların kabul edildiğini, yanıt için ne kadar süre tanındığını ve hizmetin hangi aşamada durdurulduğunu belirleyen kurallar bütünüdür. Bu metin, bildirimde atıfta bulunulan şeyin tam kendisidir; ahlaki bir tavsiye değil, belirli aşamaları ve zaman çizelgesi olan bir süreçtir.
Neler kötüye kullanım politikası ihlali sayılır
Liste kısa değil, ancak kategorileri nettir. Pratikte bildirime yol açan en önemli durumlar:
- Sunucunuzdan opt-in olmadan toplu e-posta gönderimi. Bu, askıya almanın en sık nedenidir. Sunucu IP'si blacklist'e girerse, bildirim genellikle bizden değil alıcı tarafından gelir.
- Sahibi olmadığınız bir sunucuda port taraması ve sızma testi. Komşu IP aralığında basit bir
nmap -sSbile ihlaldir. - Phishing veya kötü amaçlı yazılım barındırma, genellikle aylardır kimsenin uğramadığı
wp-content/uploadsklasörüne yüklenmiş bir betik aracılığıyla. - Hukuki açıdan yasadışı içerik, geçerli bir DMCA bildirimiyle telif hakkı ihlali dahil.
- Kaynakların zararlı biçimde tüketilmesi: kripto madenciliği veya
while(true)ile tüm CPU'yu tüketip komşuları etkileyen bir betik.
Yanıtlarda sıkça karıştırılan önemli bir ayrım vardır: «kaynak» ihlali ile «davranış» ihlali aynı şey değildir. Yüksek CPU kullanımı gerçek trafikten kaynaklanıyorsa bu bir kapasite konusudur ve plan yükseltmesiyle çözülür. Ancak aynı kullanım bir backdoor'dan geliyorsa bu bir güvenlik konusudur ve tamamen farklı bir inceleme yoluna sahiptir.
Bildirim anından dosyanın kapanmasına kadar inceleme süreci
Dosya bir bildirimle açılır. Bildirim başka bir kullanıcıdan, Spamhaus gibi bir dış kuruluştan veya kendi izleme sistemimizden gelebilir. İlgili ekibin yaptığı ilk iş kanıtları doğrulamaktır: SMTP logları, web erişim logları veya tcpdump çıktısı. Bu aşamaya kadar hizmet üzerinde hiçbir işlem yapılmaz.
Kanıtlar yeterliyse bildirim şu bileşenlerle gönderilir: dosya kimliği, ihlal edilen madde, özet kanıt ve yanıt süresi. Aktif phishing veya devam eden spam gönderimi gibi yüksek riskli durumlarda varsayılan süre kısadır ve bazen birkaç saate kadar iner. Daha düşük riskli durumlar için genellikle bir günlük veya daha uzun bir aralık öngörülür. Kesin sayı her zaman bildirimin kendisinde yazılıdır; forumda okuduğunuza değil, ona güvenin.
Yanıtınızda neler olmalı
«Merhaba, inceliyorum» yanıtı dosyayı kapatmaz. İşe yarayan yanıtın üç unsuru vardır: alındı onayı, sorunun kök neden açıklaması ve giderildiğine dair kanıt. Örneğin:
Ticket: AB-2024-1187
Root cause: outdated plugin "contact-form-x" v2.1 allowed arbitrary file upload.
Action taken: plugin removed, uploads directory cleaned, all admin passwords rotated.
Evidence: grep -r "eval(base64" /home/user/public_html → no results
mail queue flushed; postfix log shows no outbound since 14:20 UTC
Bu yapı dosyanın ilk aşamada kapanmasını sağlar. Belirsiz yanıt, dosyayı bir sonraki aşamaya taşır.
Yanıt süresi ve süre dolduktan sonra olanlar
Süre yanıtsız sona erdikten sonra ilk eylem genellikle geçici kısıtlamadır, veri silme değil. Yani port 80 ve 25 kapatılır ancak dosyalar yerinde kalır ve bunlara SSH veya kontrol paneli üzerinden erişiminiz olur. Bu ayrım kasıtlıdır: amaç davranışı durdurmaktır, işinizi yok etmek değil.
Tam askıya alma, ya davranışın devam etmesi, ya durumun aktif phishing ve kurban toplamaya devam ediyor olması, ya da tekrar geçmişinin bulunması durumunda gerçekleşir. Bu durumda ağ erişimi kesilir ancak veriler belirli bir süre saklanır ki backup alabilirsiniz.
| İhlal düzeyi | Tipik yanıt süresi | Sessizlik durumunda eylem |
|---|---|---|
| Kaynak tüketimi, zararlı kanıt yok | Daha uzun, uzatma imkânıyla | Bilgilendirme ve yükseltme önerisi |
| Giden spam, IP blacklist'te | Kısa | Port 25 ve e-posta kuyruğunun kapatılması |
| Aktif phishing veya kötü amaçlı yazılım | Birkaç saat | Derhal hizmet askıya alma |
| Giderim sonrası tekrar ihlal | Süre yok | Askıya alma ve işbirliğinin devamının incelenmesi |
Burada şu hata yapılır: birçok kişi «hizmet hâlâ ayakta olduğuna göre sorun ciddi değil» diye düşünüp bildirimi erteler. Pratikte gördüğümüz işaret şudur: site öğlen çalışıyordu, akşam port 25 kapatılmış ve işlemsel e-postalar kuyruktan çıkmıyor, oysa ikinci bir bildirim gönderilmemiş. İlk süre, son uyarıdır.
İhlal eden değil, kendiniz mağdur olduğunuzda
Dosyaların önemli bir kısmı, kendisi mağdur olmuş bir sunucuyla ilgilidir: WordPress'te eski bir betik hacklenmiş ve ondan e-posta göndermek için yararlanılıyor. Bu durumda hem suçlanan hem de zarar gören sizsiniz ve yanıt her iki yönü de kapsamalıdır.
İlk adım gerçek kaynağı bulmaktır. Logları istek sayısına göre sıralayın:
awk '{print $1}' /var/log/nginx/access.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -20
grep -c "POST /wp-login.php" /var/log/nginx/access.log
Belirli bir IP dakikada binlerce istekle göründüyse, muhtemelen kaynak odur. Engelleme için kötü amaçlı IP'leri engelleme rehberi kontrol paneli, htaccess ve güvenlik duvarı yollarını kapsar. Ancak IP engellemek belirtiyi örter; diskte bulaşmış dosya kalmışsa sorun geri döner. Dosya izinlerini de kontrol edin: klasörler 755, dosyalar 644 olmalı ve hiçbir dosyanın sahibi çalıştırılabilir betikler üzerinde yazma erişimi olan web sunucusu kullanıcısı olmamalıdır. Ayrıntılar Linux'ta güvenli dosya izinlerini ayarlama bölümünde yer alıyor.
Saldırı hacimsel türdense ve sunucu istenmeyen trafik yükü altında çöküyorsa, bu artık politika ihlali değildir ve koruma katmanıyla ilgilidir; DDoS koruması tam olarak bu durum için tasarlanmıştır ve saldırının ortasında değil, öncesinde yapılandırılması daha iyidir.
Bildirime yanıt: ne yazmalı, ne yazmamalı
Dosyayı uzatan üç cümle: «Biz bir şey yapmadık», «Sunucumuz hacklenmedi» ve «Lütfen belgeleri gönderin». Üçüncü cümle, bildirimde gerçekten yeterli kanıt yoksa fena değildir, ancak belgelenmiş bir bildirime ilk yanıt olarak sadece zaman kazandırır.
Bunun yerine şu sırayı izleyin:
- İlk 24 saat içinde yanıt verin, tam giderim yapılmamış olsa bile. İncelediğinizi ve tahmini giderim süresini bildirin.
- Belirtiyi değil kök nedeni adlandırın. «X eklentisinin 2.1 sürümü savunmasızdı» demek, «site hacklenmişti» demekten iyidir.
- Kanıt gönderin. Komut çıktısı, log satırı veya panelden ekran görüntüsü.
- Daha fazla zamana ihtiyacınız varsa, süre dolmadan uzatma talep edin. Uzatma vardır; sessizlik yoktur.
Pratik bir not: aynı sunucuda birden fazla siteniz varsa, askıya almanın genellikle alan adı düzeyinde değil hesap düzeyinde uygulandığını bilin. Yani bir test sitesindeki eski bir eklenti, ana sitenizin erişimini de kesebilir. Test ortamını ayrı bir hesapta ayırmak az maliyetlidir ve riski büyük ölçüde azaltır.
Önleme: dosyayı hiç açmayan işler
Gördüğümüz bildirimlerin çoğu üç şeyden gelir: iki yıldır güncellenmemiş bir eklenti, birden fazla yerde kullanılan bir şifre ve yükleme alanı sınırlandırılmamış bir iletişim formu. Hiçbiri karmaşık değildir.
Yönetim paneli ve SSH üzerinde iki adımlı kimlik doğrulamayı etkinleştirin; iki adımlı kimlik doğrulamayı etkinleştirme rehberi WordPress ve kontrol paneli yolunu gösterir. Güvenlik başlıklarını yapılandırın ki tarayıcı saldırıların bir kısmını kendisi savuştursun. Ve bir yükleme formunuz varsa, izin verilen uzantıları açıkça tanımlayın; php, phtml ve phar hiçbiri listede olmamalıdır.
İşlemsel e-posta hizmetleri için giden kuyruğu izleyin. Her 15 dakikada bir kuyruktaki mesaj sayısını kontrol eden basit bir cron, blacklist'e girmekten çok daha önce haber verir. Sayı birkaç yüzü geçtiyse, olmaması gereken bir şey gönderiliyor demektir.
Ve son olarak, hizmetinizin şu anda normal durumda olup olmadığından emin değilseniz, herhangi bir işlemden önce hizmetlerin anlık durumunu kontrol edin; bazen ihlal gibi görünen şey, teknik ekibin zaten üzerinde çalıştığı bir altyapı arızasıdır.
Sıkça sorulan sorular
Kötüye kullanım politikası bildirimine yanıt vermezsem ne olur?
Süre dolduktan sonra hizmet genellikle geçici olarak kısıtlanır: web ve e-posta portları kapatılır ancak veriler silinmez ve dosyalara SSH veya kontrol paneli üzerinden erişiminiz olur. Davranış devam ederse veya durum aktif phishing türündeyse tam askıya alma uygulanır.
Süre uzatma talebi, süre dolmadan önce genellikle kabul edilir. Sessizlik kabul edilmez.
Sunucumun spam göndermek için kullanıldığını nasıl anlarım?
Ana işaret, e-posta kuyruğunda ve port 25 üzerindeki giden trafikte ani artıştır. mailq veya postqueue -p ile bekleyen mesaj sayısını görün ve grep "sasl_username" /var/log/mail.log ile hangi hesabın gönderim yaptığını kontrol edin.
IP'niz Spamhaus veya Barracuda'da listelenmişse, bildirim genellikle alıcı tarafından gelir ve gönderim başladıktan birkaç saat sonra ulaşabilir.
Politika ihlali nedeniyle askıya alma verilerimi siler mi?
İlk aşamada hayır. Amaç davranışı durdurmaktır, veriyi silmek değil. Tam askıya almada da veriler backup alabilmeniz için belirli bir süre saklanır. Ancak bu süre sınırsız değildir ve ona güvenmek yerine baştan sunucu dışında backup bulundurmanız daha iyidir.
Kötüye kullanım politikası ihlali ile kaynak tüketimi sorunu arasındaki fark nedir?
Yüksek kaynak kullanımı gerçek trafikten kaynaklanıyorsa bu bir kapasite konusudur ve plan yükseltmesi veya optimizasyonla çözülür. Ancak aynı kullanım bir backdoor, kripto madenci veya kötü amaçlı betikten geliyorsa bu bir politika ihlalidir ve güvenlik inceleme yoluna sahiptir. Bu ikisini ayırt etmek, inceleme ekibinin yaptığı ilk iştir.
Şu anda masanızda bir bildirim varsa, sıradaki iş şudur: ticket number'ı alın, kök nedeni loglarda bulun ve süre dolmadan önce yanıt verin. Tam giderim yapılmamış olsa bile.