Veritabanınız parola karmalarıyla dolu ve şimdi karar vermeniz gerekiyor: aynı bcrypt'i mi tutacaksınız, Argon2id'ye mi geçeceksiniz, yoksa maliyet parametresini mi yükselteceksiniz? Bu soruya "duruma bağlı" diye cevap veriyorsanız, bu metin tam size göre. Burada her algoritmanın sayılarını, yapılandırmalarını ve gerçek sınırlarını sunuyoruz ki karar verebilesiniz.
Bugün hangi parola karma algoritmasını seçmeliyiz
2024 yılında önerilen sıralama nettir: önce Argon2id, sonra scrypt, sonra bcrypt ve PBKDF2-HMAC-SHA256 yalnızca mecbur kaldığınızda (örneğin FIPS veya Argon2 içermeyen bir kütüphane). Bu sıralama OWASP Password Storage Cheat Sheet'ten geliyor ve nedeni de basit: Argon2id hem bellek direncine sahiptir hem de işlemci ve GPU üzerindeki side-channel saldırılarına karşı iyi performans gösterir.
bcrypt hâlâ kötü değil. Sorunu, giriş sınırının 72 bayt olması ve bunun üzerindekini sessizce yok saymasıdır. Uzun bir parolayı SHA-256 pre-hash ile bcrypt'e verirseniz, uzunluk artırma (length extension) saldırılarına dikkat etmelisiniz; doğru yol, pre-hash olarak HMAC-SHA384 veya SHA-512 kullanmaktır, düz SHA-256 değil.
Artık görmemeniz gereken algoritmalar
MD5, SHA-1, düz SHA-256 ve salt içermeyen her şey. users tablosunda değeri 32 karakterlik onaltılık olan password adında bir sütununuz varsa, muhtemelen MD5'tir. Hızlı bir test: belirli bir parolanın karmasını md5sum ile alın ve veritabanındaki değerle karşılaştırın. Aynıysa, o anda bir geçiş programı yazmanız gerekir.
Düz SHA-256 da aynı derecede kötüdür. Sıradan bir grafik kartında hızı saniyede milyarlarca karmaya ulaşır. Yavaşlatabileceğiniz hiçbir maliyet parametresi de yoktur.
Maliyet parametresini kaça ayarlayalım
Basit kural: bir parolayı karma işlemi, üretim donanımınızda 100 ila 500 milisaniye arasında sürmelidir. 100 milisaniyeden az olması, saldırganın daha hızlı brute-force yapması demektir; 500 milisaniyeden fazla olması ise kullanıcının giriş formunun arkasında beklemesi ve sunucunuzun eşzamanlı giriş yükü altında boğulması demektir.
bcrypt için cost parametresi ikinin tabanındaki logaritmadır. cost=12, 2^12 tur, sıradan bir çekirdekte yaklaşık 250 milisaniye demektir. cost=10 yaklaşık 60 milisaniyedir ve çoğu proje için yeterli değildir. Argon2id için OWASP'ın önerdiği yapılandırma şudur:
m=19456 (19 MiB), t=2, p=1
Yani 19 megabayt bellek, iki iterasyon ve bir thread. Sunucunuzun yeterli RAM'i varsa, m=65536 ve t=3 de iyi bir seçenektir. Önemli nokta: bellek parametresini eşzamanlı kullanıcı sayısıyla toplayın. 19 megabayt çarpı 200 eşzamanlı giriş yaklaşık 3,8 gigabayt eder. Bunu hesaplamazsanız, sunucu giriş yükü altında swap'a düşer ve TTFB'niz 200 milisaniyeden birkaç saniyeye çıkar.
Neden cost=14 herkes için doğru değil
Bir projede güvenlik ekibinin cost'u 14'e ayarladığını ve dağıtımdan sonra yoğun saatlerde giriş sayfasının zaman aşımına uğradığını gördüm. Sorun algoritma değildi; sorun her girişin 1,2 saniye CPU alması ve 50 eşzamanlı girişin kuyruk oluşturmasıydı. Çözüm: cost'u 12'ye düşürdüler ve yerine giriş endpoint'ine rate limit koydular. Burada hata yapıyorlar: cost'u yükseltmenin her zaman daha güvenli olduğunu düşünüyorlar. Aslında yüksek cost, rate limit olmadan yalnızca yeni bir DoS vektörü oluşturur.
bcrypt'ten Argon2id'ye kesintisiz geçiş
Parola karma algoritmasını bir gecede değiştiremezsiniz, çünkü kullanıcının ham parolasına sahip değilsiniz. Standart yol şudur: kullanıcı tablosuna bcrypt veya argon2id değerini alan bir algo sütunu ekleyin. Giriş sırasında karmayı bu sütuna göre doğrulayın. Eğer bcrypt ise ve doğruysa, o anda Argon2id ile yeniden karma yapın ve sütunu güncelleyin. Buna "rehash on login" denir ve birkaç hafta içinde aktif kullanıcıların çoğunu geçirir.
Artık giriş yapmayan kullanıcılar için, örneğin 90 gün sonra kalan karmaları rastgele ve kurtarılamaz bir parolayla değiştiren ve kullanıcıdan parolayı e-posta yoluyla sıfırlamasını isteyen bir arka plan betiği koyun. Bu güvenliği artırır, ancak maliyeti etkin olmayan kullanıcıların bir kısmını kaybetmenizdir. İşiniz az etkin kullanıcılara bağımlıysa, bu kararı yalnızca güvenlik ekibiyle değil, ürün ekibiyle birlikte alın.
Tuz, biber ve uygulamadaki yaygın hatalar
salt her kullanıcı için rastgele ve en az 16 bayt olmalıdır. bcrypt ve Argon2 salt'ı kendi çıktılarının içinde saklar, bu yüzden ayrı bir sütuna ihtiyacınız yoktur. Ancak pepper'ı (veritabanından ayrı tutulan sabit bir dize) elle eklemelisiniz. Pepper'ı aynı veritabanına koyarsanız, hiçbir değeri olmaz.
Bir diğer yaygın hata: karmayı hash_equals veya constant_time_compare yerine == ile karşılaştırmak. Bu, bir timing attack penceresi açar. PHP'de kendisi güvenli karşılaştırma yapan password_verify kullanın. Python'da argon2-cffi ve passlib aynı işi yapar.
Pratik bir not: Linux sunucularda çalışıyorsanız, Argon2 kütüphanesinin kurulu olduğundan emin olun. Debian ve Ubuntu'da libargon2-1 paketini kurun ve PHP'de sodium eklentisini etkinleştirin. Bunlar olmadan, kodunuz Argon2 yerine sessizce zayıf bir fallback'e gider. Bu tür hata loglarda görünmez ve yalnızca bir sızma testi yapıldığında fark edilir.
Parola sızdığında: altyapının rolü
İyi karma yeterli değildir. Saldırgan veritabanına erişirse, Argon2id karması yalnızca zaman kazandırır, mutlak güvenlik değil. Veritabanına erişimin sınırlı olduğundan, yedeklerin şifrelendiğinden ve kullanıcı tablosuna erişim loglarının incelendiğinden emin olmalısınız. Veritabanı yapılandırma dosyası gibi hassas dosyaların erişim düzeyini ayarlamak için Linux'ta güvenli dosya erişim düzeyi ayarlama rehberi iyi bir başlangıç noktasıdır.
Ayrıca giriş endpoint'iniz otomatik saldırılara maruz kalıyorsa, rate limit ve IP engelleme gereklidir. Kötü niyetli IP'leri engelleme rehberi kontrol paneli, htaccess ve güvenlik duvarı yöntemlerini kapsar. Ağ katmanı için DDoS koruması da resmin bir parçasıdır, ancak doğru karmanın yerini tutmaz.
Bulut altyapısında çalışıyorsanız ve üst katmanlar için hangi güvenlik hizmetlerinin mevcut olduğunu bilmek istiyorsanız, ServerNet güvenlik hizmetleri inceleyebileceğiniz bir seçenektir. Ancak parola karma algoritmasıyla ilgili kararı kendiniz vermelisiniz; hiçbir dış hizmet bu kararın yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
bcrypt hâlâ güvenli mi yoksa Argon2'ye geçmeli miyim?
bcrypt uygun cost ile (12 veya üzeri) çoğu uygulama için hâlâ güvenlidir. Ancak yeni bir projeye başlıyorsanız veya kademeli geçiş yapabiliyorsanız, Argon2id daha iyi bir seçimdir çünkü bellek direncine sahiptir ve GPU ile ASIC saldırılarına karşı daha iyi performans gösterir.
Geçiş zorunlu değildir, ancak parolalarınız beş yıldan uzun süredir bcrypt ile saklanıyorsa, gözden geçirmek için iyi bir zamandır.
bcrypt'te cost parametresini kaça ayarlayalım?
12 sayısı mantıklı bir başlangıç noktasıdır ve çoğu sunucuda yaklaşık 250 milisaniye sürer. Sunucunuz güçlüyse ve giriş yükü azsa, 13 de kabul edilebilir. 14'ün üzeri rate limit olmadan önerilmez.
Sayıdan daha önemlisi, kendi donanımınızda gerçek ölçümdür. PHP'de password_hash veya Python'da bcrypt.hashpw ile basit bir benchmark yapın ve süreyi görün.
Parolayı karma işleminden önce SHA-256 ile birleştirmeli miyim?
Yalnızca tek bir durumda: bcrypt kullanıyorsanız ve parolalar 72 bayttan uzun olabiliyorsa. Bu durumda düz SHA-256 değil, HMAC-SHA384 veya SHA-512 kullanın. Argon2id için bu gerekli değildir çünkü giriş uzunluğu sınırı yoktur.
Bu pre-hash'i yanlış yaparsanız, güvenlik artmaz, azalır. Emin değilseniz, Argon2id kullanın ve bu adımı atlayın.
Veritabanındaki parola karması sızdı; ne yapmalıyım?
Önce tüm etkin oturumları geçersiz kılın ve kullanıcılardan parolalarını değiştirmelerini isteyin. İkinci olarak, saldırganın hangi yoldan girdiğini inceleyin ve o yolu kapatın. Üçüncü olarak, karmalar MD5 veya SHA-1 gibi zayıf bir algoritmayla oluşturulduysa, parolaların kırıldığını varsayın ve acil geçişe başlayın.
Güçlü karma yalnızca zaman kazandırır. Parolalar kısa ve tahmin edilebilirse, Argon2id bile sözlük saldırısına uzun süre dayanamaz. En az 12 karakter uzunluğu zorunlu kılmak ve Have I Been Pwned gibi hizmetlerde sızdırılmış parolaları kontrol etmek de aynı kararın bir parçasıdır.
Sonraki adım: bugün kendi sunucunuzda bir benchmark yapın ve bir parolayı karma işleminin kaç milisaniye sürdüğünü görün. 100'ün altındaysa maliyet parametresini yükseltin; 500'ün üzerindeyse her şeyden önce rate limit'i ayarlayın.