Hizmet sahipliği devri, her hosting kullanıcısının faaliyeti boyunca belki yalnızca bir veya iki kez karşılaşacağı işlerden biridir, ancak bu az sayıdaki işlem bile doğru yapılmazsa veri kaybına, uzun süreli kesintilere ve hatta güvenlik istismarına yol açabilir. Hizmetinizi başka birine satmayı, bir iş arkadaşınıza devretmeyi veya yönetim değişikliği nedeniyle sahipliği el değiştirmeyi planlıyorsanız, bu rehber tam size göre yazıldı. Bu makalede, sahipik devri için hangi belgelerin gerektiğini, onay sürecinin nasıl işlediğini ve hangi güvenlik önlemlerini ciddiye almanız gerektiğini net bir şekilde açıklıyoruz.
Sahipik devri nedir ve erişim değişikliğinden farkı nedir?
Birçok kullanıcı, cPanel veya FTP şifresini başka birine vermenin sahiplik devri anlamına geldiğini düşünür. Bu düşünce yanlıştır. Sahipik devri, hosting şirketinin kayıt ve fatura (billing) sisteminde hizmet sahibi bilgilerinin resmi olarak değiştirilmesidir. Bu durumda, yeni kişi asıl sahip olarak tanınır ve tüm iletişimler, faturalar, yenilemeler ve yasal sorumluluklar onun adına kaydedilir.
Erişim değişikliği yalnızca geçici bir önlemdir ve önceki sahip hizmetten hâlâ sorumludur. Hizmetiniz bir alan adı içeriyorsa, hosting hizmetinin sahiplik devri genellikle alan adı transferi (domain transfer) veya kayıt sahibi değişikliği (Registrant Change) ile birlikte yürür, ancak bu iki süreç tamamen birbirinden bağımsızdır ve bunları aynı şey sanmamalısınız.
Sahipik devri için gerekli belgeler
Hosting şirketleri, istismar ve dolandırıcılığı önlemek için sahiplik devri sürecini sıkı kimlik doğrulama ile yürütür. ServerNet'te ve çoğu güvenilir sağlayıcıda aşağıdaki belgeler talep edilir:
- Önceki sahibin kimlik doğrulama belgeleri: Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı (tüzel kişilik ise, resmi gazete ve kuruluş ilanı)
- Yeni sahibin kimlik doğrulama belgeleri: Gerçek kişi için nüfus cüzdanı veya kimlik kartı, tüzel kişilik için tescil belgeleri
- Sahipik devri talep formu: Genellikle hosting şirketi tarafından sağlanan ve her iki tarafça imzalanması gereken form
- E-posta veya telefon doğrulaması: Her iki taraf da hesapta kayıtlı e-posta veya cep telefonu numarası üzerinden talebi onaylamalıdır
- Alan adıyla ilgili belgeler (varsa): Hizmet bir alan adı içeriyorsa, transfer kodu (EPP Code) veya kayıt kuruluşundan onay gerekebilir
Önemli not: Hizmetin satın alma tarihinden itibaren 30 günden az süre geçtiyse, birçok şirket sahiplik devrine izin vermez. Bu kural, çalıntı kartlarla veya mali dolandırıcılıkla satın alınan hizmetlerin devrini önlemek için konulmuştur.
Tüzel kişilere özel belgeler
Önceki veya yeni sahip bir şirketse, kimlik kartı yerine aşağıdaki belgeler gereklidir:
- Şirketin son değişikliklerini gösteren resmi gazete
- Kuruluş ilanı
- Genel müdür veya yasal temsilcinin nüfus cüzdanı ve kimlik kartı kopyası
- Vekil veya temsilci varsa, mahkeme mührüyle onaylı resmi vekaletname
Sahipik devri onay süreci; talep kaydından tamamlanmaya kadar
Sahipik devri süreci, tüm belgelerin eksiksiz olması koşuluyla genellikle 24 saat ile 72 iş saati arasında sürer. Aşağıda standart adımları adım adım görebilirsiniz:
- Kullanıcı panelinden talep veya destek kaydı oluşturma: Öncelikle destek bölümünden sahiplik devri talebi oluşturun. Bu talepte kullanıcı adı, hizmet kimliği ve yeni sahibin tam bilgilerini yazmalısınız.
- Devir formunu doldurma: Hosting şirketi size her iki tarafın bilgilerini, hizmet numarasını ve onayları içeren bir form verir. Bu form her iki tarafça imzalanmalıdır (dijital imza veya elle atılmış imzanın taranması).
- Belgeleri gönderme: Her iki tarafın kimlik doğrulama belgelerinin görüntülerini uygun kalitede (en az 150 DPI) tarayarak destek kaydına ekleyin.
- Telefon veya e-posta ile kimlik doğrulama: Destek uzmanı her iki tarafla iletişime geçer veya onay e-postası gönderir. Bu e-postaya hesapta kayıtlı adresten yanıt verilmesi zorunludur.
- Belgelerin incelenmesi ve tamamlanma: Son onayın ardından sistemdeki sahip bilgileri güncellenir ve her iki tarafa da onay e-postası gönderilir.
- Şifrelerin değiştirilmesi: Devir tamamlandıktan sonra yeni sahip, cPanel, e-posta ve diğer tüm hizmetlerin şifrelerini derhal değiştirmelidir.
Zamanlama hakkında birkaç not
Hizmetiniz yenileme tarihine yakınsa, sahiplik devrini vade tarihinden önce yapmanız daha iyidir. Aksi takdirde, yeni sahip yenileme ücretini ödemek zorunda kalabilir veya hizmet ödeme yapılmadığı için geçici olarak devre dışı kalabilir. Ayrıca hizmetiniz özel bir IP içeriyorsa, sahiplik devri genellikle IP'yi etkilemez, ancak IP aynı hesaptaki başka bir hizmetle ilişkiliyse ayrı ayarlar gerekebilir.
Devir öncesi, sırası ve sonrasında kritik güvenlik önlemleri
Sahipik devri hassas bir süreçtir ve en ufak bir ihmal verilerinizin güvenliğini tehlikeye atabilir. Aşağıda en önemli güvenlik önlemlerini gözden geçiriyoruz:
Devirden önce: Tam yedekleme
Herhangi bir işlem yapmadan önce tüm verilerinizin yedeğini alın. Yeni sahibe tamamen güvenseniz bile bunu yapın. Tam bir yedek; site dosyalarını, MySQL veritabanlarını, e-posta ayarlarını ve sunucuya özel yapılandırmaları içerir. cPanel'de Backup bölümünden tam bir kopya oluşturabilirsiniz. Bu dosyayı sunucu dışında güvenli bir yerde saklayın.
# SSH'de veritabanı yedekleme örnek komutu
mysqldump -u username -p database_name > /home/username/backup_$(date +%Y%m%d).sqlDevir sırasında: Şifreyi asla destek kaydına yazmayın
En yaygın hatalardan biri, cPanel veya e-posta şifresini destek kaydı metnine yazmaktır. Destek kayıtları birden fazla çalışan tarafından görülebilir ve bu bilgiler gizli kalmaz. Şifre paylaşmanız gerekiyorsa, şifre yöneticisi gibi güvenli araçlar kullanın veya şifreyi geçici olarak değiştirin ve devirden sonra tekrar değiştirin.
Devirden sonra: Şifrelerin derhal değiştirilmesi ve erişimlerin kontrolü
Sahipik devri tamamlandığı anda şu adımları uygulayın:
- cPanel, FTP, e-posta ve veritabanı şifrelerini değiştirin
- Hosting panelindeki kullanıcı hesabı şifresini değiştirin
- Yetkisiz erişim olmadığından emin olmak için SSH kullanıcılarını ve genel anahtarları (authorized_keys) kontrol edin
- Bilgileri dışarıya gönderebilecek Cron Jobs ve otomatik betikleri kontrol edin
- WHOIS'teki iletişim bilgilerini güncelleyin (alan adı da transfer edildiyse)
Sahipik devrinde en yaygın hatalar
Destek faaliyetlerimiz boyunca, devir talebinin gecikmesine veya hatta iptaline yol açan hatalarla defalarca karşılaştık. İşte birkaç gerçek örnek:
Birinci hata: Düşük kaliteli belge gönderimi
Düşük ışıkta cep telefonuyla çekilen ve kimlik kartı numarasının okunamadığı bir fotoğraf, talebin reddedilmesine neden olur. Belgeler taranmalı veya yüksek çözünürlüklü kamera ile doğal ışıkta çekilmelidir. Kartın tüm köşeleri görüntüde görünmeli ve hiçbir kısmı parmak veya başka bir nesneyle kapatılmamalıdır.
İkinci hata: Hesap bilgilerinin belgelerle uyuşmaması
Kayıt sırasında adınızı "Mehmet" olarak yazdıysanız ancak kimlik kartınızda "Mehmet Ali" yazıyorsa, öncelikle hesap bilgilerini düzeltmeli veya devir formunda açıklama yapmalısınız. Bu küçük uyumsuzluk süreci birkaç gün geciktirebilir.
Üçüncü hata: Alan adı transferi olmadan sahiplik devri
Birçok kullanıcı, hosting transferiyle alan adının da otomatik olarak transfer edileceğini düşünür. Bu doğru değildir. Alan adınız başka bir kayıt kuruluşundaysa, alan adı transfer sürecini ayrıca yapmalısınız. Aksi takdirde, yeni sahip hosting'e sahip olur ancak alan adı hâlâ sizde kalır ve onu başka bir hosting'e bağlayabilirsiniz.
Sahipik devri hakkında sık sorulan sorular
Taksitleri henüz bitmemiş bir hizmeti devredebilir miyim?
Evet, ancak genellikle önce tam ödemenin yapılması gerekir. Hizmetiniz aylık veya yıllık ödeniyorsa ve mevcut ödeme yapılmışsa, devir sorunsuzdur. Ancak ödenmemiş borcunuz varsa, önce onu kapatmanız gerekir.
Önceki sahip erişilemez durumdaysa ne yapmalıyız?
Bu durum karmaşıktır. Önceki sahip erişilemezse ve yalnızca cPanel erişiminiz varsa, sahiplik devrini gerçekleştiremezsiniz. Bu durumda, hosting şirketi güvenlik incelemeleri ve yasal süreçlerin ardından sahiplik değişikliğine izin verebilir, ancak bu süreç zaman alır ve ek belgeler gerektirir.
Sahipik devri ücretli midir?
Birçok şirket bu hizmeti ücretsiz sunar, ancak bazıları idari ücret talep edebilir. Talep kaydı oluşturmadan önce destek bölümünden veya kurallar sayfasından bilgi almanız daha iyidir.
Özet ve son öneri
Hizmet sahipliği devri basit ama hassas bir idari süreçtir. Belgeleri eksiksiz hazırlar, hesap bilgilerini belgelerle uyumlu hale getirir ve güvenlik önlemlerine uyarsanız, bu süreç sorunsuz ilerler. En önemli ilke, asla acele etmemek ve tüm adımları dikkatle kontrol etmektir.
Hizmetiniz bir Linux hosting üzerinde çalışıyorsa ve sahipliğini devretmeyi planlıyorsanız, sürece başlamadan önce dosyaların ve veritabanının tam bir yedeğini almanızı ve ardından daha ayrıntılı rehberlik için ServerNet destek ekibiyle iletişime geçmenizi öneririz. Unutmayın ki verilerinizin güvenliği her zaman önceliklidir ve hiçbir devir, onu riske atmayı hak etmez.