ServerNet'e Başlarken: Hizmet Satın Aldıktan Sonraki İlk 24 Saat

Hizmeti satın aldınız; şimdi ne olacak?

Karşılama e-postası geldi, kullanıcı panelinde erişim bilgileriniz sizi bekliyor ve alan adınız henüz yeni sunucuya işaret etmiyor. İşte tam olarak bu an, ilk gün hatalarının çoğunun yaşandığı andır: teknik bir eksiklikten değil, işlerin yanlış sırayla yapılmasından kaynaklanır. DNS'i varsayılan şifreyi değiştirmeden önce ayarlarsanız, varsayılan şifreyle herkesin girebileceği erişilebilir bir siteniz olur. SSL'i tam taşımadan sonra kurarsanız, kullanıcılar sertifika hatası görür ve giderler.

Doğru sıra şudur: güvenlik, sonra DNS, sonra sertifika, sonra yedek. Aynen bu sırayla ilerliyoruz.

Adım bir: Varsayılan şifreyi her şeyden önce değiştirin

Hosting hizmetleri genellikle geçici bir şifreyle veya panelde görüntülenen bir şifreyle teslim edilir. Bu şifreyi, panelinize veya e-postanıza erişimi olan herkes görebilir. Giriş yaptıktan sonra yapacağınız ilk iş bu şifreyi değiştirmektir. Öğle yemeğinden sonra değil, DNS ayarlarından sonra değil. Hemen şimdi.

Linux hostingde bu, paneldeki hesap yönetimi bölümünden yapılır. Yeni şifre en az 12 karakter olmalı ve büyük harf, küçük harf, rakam ve sembol kombinasyonu içermelidir. SSH kullanıyorsanız, şifreyi değiştirdikten sonra genel anahtarla girişi etkinleştirin:

ssh-keygen -t ed25519 -a 100
ssh-copy-id user@your-server-ip

ed25519 anahtarı RSA-4096 yerine daha iyi bir seçimdir; daha kısadır, daha hızlıdır ve aynı güvenliği sağlar. Anahtar kopyalandıktan sonra şifreyle girişi devre dışı bırakın:

sudo nano /etc/ssh/sshd_config
# PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart sshd

İşte burada hata yapıyorlar: çoğu kişi sadece hosting şifresini değiştirir ve veritabanı veya FTP varsayılan şifresine dokunmaz. Hizmetinizde phpMyAdmin veya FTP varsa, onların da varsayılan şifreleri vardır. Hepsini değiştirin. Her şey için ortak bir şifre oluşturmayın; biri sızarsa, diğerleri de sızmış olur.

Adım iki: DNS ayarlama, TTL'nin farkında olarak

DNS kayıtlarını değiştirmeden önce, mevcut kaydın TTL (Time To Live) değerini kontrol edin. TTL 86400 saniye (24 saat) ise, değişiklikten sonra bazı kullanıcılar 24 saate kadar eski siteyi görür. Önceden planladıysanız, taşımadan 24-48 saat önce TTL'yi 300 saniyeye (5 dakika) düşürün. Şu anda taşıma yapıyorsanız, bunu yapın ve bekleyin.

Alan adı yönetim panelinde, A ve AAAA kayıtlarını yeni sunucunun IP'sine yönlendirin. ServerNet Linux hosting için IP'yi kullanıcı panelindeki "Hizmet Bilgileri" bölümünde bulursunuz. Aşağıdaki kayıtları ayarlayın:

example.com. 300 IN A 185.10.xx.xx
www.example.com. 300 IN A 185.10.xx.xx
example.com. 300 IN AAAA 2a00:xxxx:xxxx::1

Bu alan adında e-postanız varsa, MX ve SPF kayıtlarını da taşıyın. MX'i unutmak, taşımadan sonra e-postalarınızın yeni sunucuya gelmeyeceği ve genellikle hiçbir hata görmeyeceğiniz anlamına gelir. Sadece e-postalar kaybolur.

Değişiklikten sonra bekleyip sayfaya bakmayın. Kayıtların dünyanın farklı noktalarından nasıl yayıldığını görmek için bir DNS checker hizmeti kullanın. Genellikle 5 dakika ile 2 saat arasında sürer.

Adım üç: SSL sertifikası kurulumu

DNS yeni sunucuya yerleştikten sonra sıra SSL sertifikasına gelir. Bunu DNS'den önce yaparsanız, sertifika verme süreci (özellikle HTTP-01 yöntemi) başarısız olur çünkü Let's Encrypt sunucusu alan adınıza erişemez.

Linux hostingde genellikle panelde otomatik olarak Let's Encrypt sertifikası veren ve kuran "SSL/TLS" seçeneği bulunur. Sanal sunucu kullanıyorsanız ve web sunucusunu kendiniz yönetiyorsanız, bunu certbot ile yapın:

sudo apt install certbot python3-certbot-nginx
sudo certbot --nginx -d example.com -d www.example.com

Kurulumdan sonra HTTP'den HTTPS'ye yönlendirmeyi etkinleştirin. Nginx'te bu, sitenin yapılandırma dosyasında yapılır:

server {
    listen 80;
    server_name example.com www.example.com;
    return 301 https://$host$request_uri;
}

Bir not: Let's Encrypt sertifikası her 90 günde bir sona erer. Otomatik yenilemeyi etkinleştirin ve ilgili cron job'ın çalıştığından emin olun. İlk kurulumdan sonra, otomatik yenilemeyi test etmek için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo certbot renew --dry-run

Çıktı Congratulations içermiyorsa, otomatik yenileme çalışmıyor demektir ve 90 gün sonra siteniz sertifika hatası verecektir.

Adım dört: İlk yedek, hiçbir şeye dokunmadan önce

Çoğu insan yedeği en son alır. Bu yanlıştır. İlk yedeği herhangi bir şey kurmadan önce alın. Neden? Çünkü WordPress veya WooCommerce kurulumundan sonra bir hata oluşursa, yarı çalışır bir sisteme değil, temiz bir noktaya dönmek istersiniz.

Linux hostingde genellikle panelde dosyalardan ve veritabanından ayrı ayrı yedek alan bir yedekleme seçeneği bulunur. Komut satırı kullanıyorsanız:

mysqldump -u username -p database_name > /backup/db_$(date +%Y%m%d).sql
tar -czf /backup/files_$(date +%Y%m%d).tar.gz /var/www/html

Yedeği aynı sunucuda tutmayın. Sunucu çökerse, yedek de onunla gider. En az bir kopyayı bulut depolamada veya başka bir sunucuda bulundurun. Bunu harici bir hedefe rsync ile yapın:

rsync -avz /backup/ user@backup-server:/backups/

Geri yükleme testini de yapın. Geri yüklenemeyen bir yedek, yedek değildir; ölü bir dosyadır. Test amaçlı bir veritabanı oluşturun ve yedeği içine geri yükleyin. Çalışmazsa, bunu şimdi keşfetmenin zamanıdır, site çöktüğünde Cuma gecesi değil.

Adım beş: Son kontrol listesi ve dokümantasyon

Bu dört adımdan sonra siteniz teknik olarak hazırdır. Ancak çoğu kişinin yapmadığı bir adım daha var: dokümantasyon. Erişim bilgilerini, sunucu IP'sini, dosya yollarını, veritabanı adını ve DNS ayarlarını güvenli bir dosyaya not edin. Bunu şimdi yapın, üç ay sonra veritabanı şifresinin ne olduğunu unuttuğunuzda değil.

Hizmet erişim bilgilerini bulmak için hosting ve sunucu hizmeti erişim bilgilerini bulma kılavuzuna bakın. Hesabınızda iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirmediyseniz, hemen şimdi yapın. Bulut ve hosting hizmetlerinde hesap güvenliği kılavuzu tam olarak bu konuyu kapsar.

Sitenizi başka bir hosttan taşıyorsanız, kesintisiz hizmetle ServerNet'e tam geçiş kontrol listesini okuyun. Bu kontrol listesi, e-posta taşıma ve cron job ayarlama gibi bu makalede yer almayan konuları içerir.

İşte burada hata yapıyorlar: işlerin sırası

İlk 24 saatte gördüğüm en yaygın hata şudur: biri DNS'i değiştirir, SSL'i kurar, siteyi yayına alır ve sonra varsayılan şifreyi değiştirmediğini hatırlar. Sonuç? Varsayılan şifreyle erişilebilir bir site. Botlar, DNS yayıldıktan sonra bir saatten kısa sürede IP'nizi taramaya başlar. Denedikleri ilk şey admin/admin ve root/toor gibi varsayılan kombinasyonlardır.

Bunun belirtisi: bir sabah public_html'de garip dosyalar görürsünüz veya veritabanınızda sizin oluşturmadığınız yeni bir tablo vardır. O zamana kadar iş işten geçmiştir.

Hız ve güvenlik arasında seçim

Gerçek bir trade-off vardır: tüm bu adımları dikkatlice yaparsanız, 2-3 saat sürebilir. Acele ediyorsanız ve siteyi hemen istiyorsanız, DNS'i önce değiştirip gerisini sonra yapma cazibesine kapılırsınız. Bunu yapmayın. 3 saat geç yayına giren bir site, ilk gün hacklenen bir siteden iyidir.

Sırayı değiştirmenin mantıklı olduğu tek durum: siteniz, kullanıcı verisi olmayan basit bir açılış sayfasıysa ve sunucunun çalıştığını hemen test etmek istiyorsanız. Bu durumda DNS'i değiştirin, bir test sayfası koyun ve sonra diğer adımları yapın. Ancak varsayılan şifreyi ilk anda değiştirmiş olmanız şartıyla.

Sıkça sorulan sorular

DNS değişiklikten sonra yayılması ne kadar sürer?

Genellikle 5 dakika ile 2 saat arasında. Önceki TTL'yi düşürdüyseniz daha hızlıdır. TTL 24 saat ise, bazı kullanıcılar 24 saate kadar eski siteyi görür. Durumu kontrol etmek için DNS checker hizmetlerini kullanın.

DNS'i değiştirmeden önce SSL kurabilir miyim?

Hayır. Let's Encrypt'in kullandığı HTTP-01 yöntemi, alan adının sunucunuza işaret etmesini gerektirir. DNS hala önceki sunucuya işaret ediyorsa, sertifika verme başarısız olur. Önce DNS, sonra SSL.

Yedeği nerede saklamalıyım?

Aynı sunucuda değil. Bulut depolamada, başka bir sunucuda veya en azından ayrı bir diskte bir kopya. Sunucu çökerse, aynı sunucudaki yedek de kaybolur. Ve unutmayın: yedeği sadece almayın, test edin.

Varsayılan şifreyi değiştirmezsem ne olur?

Botlar, DNS yayıldıktan sonra bir saatten kısa sürede IP'nizi tarar ve varsayılan kombinasyonları dener. Başarılı olurlarsa, sitenize kötü amaçlı dosyalar yerleştirir veya veritabanını bozarlar. Bu, bir ay sonra değil, ilk veya ikinci günde olur.