سه هفته از انتشار نسخهٔ جدید سایت گذشته و ترافیک ارگانیک ۴۰ درصد پایین آمده. مدیرعامل میپرسد «تقصیر طراحی جدید است؟» و شما هیچ عددی از قبل ندارید که جواب بدهید. این دقیقاً همان جایی است که ممیزی سئو پیش از بازطراحی معنی پیدا میکند: نه برای گرفتن نمرهٔ سبز در ابزارها، بلکه برای اینکه بعداً بتوانید افت را از خرابی تشخیص بدهید.
ممیزیای که من انجام میدهم سه خروجی دارد: یک فهرست URL با معیارهای فعلی، یک فایل ریدایرکت آماده، و یک خط مبنا از Core Web Vitals. اگر این سه را ندارید، بازطراحی را شروع نکنید.
فهرست URL را با وضعیت واقعیشان قفل کنید
اولین کاری که میکنم، استخراج همهٔ URLهایی است که در ۹۰ روز گذشته حداقل یک کلیک ارگانیک گرفتهاند. از Search Console، بخش Performance، با فیلتر Page و بازهٔ ۹۰ روزه، خروجی را به CSV بدهید. این فهرست، برخلاف sitemap، شامل صفحاتی است که واقعاً کار میکنند.
برای هر URL این ستونها را پر کنید: کد وضعیت، عنوان، متای description، حجم HTML، تعداد لینک داخلی ورودی، و کلمهٔ کلیدی اصلی. بعد با یک اسکریپت ساده وضعیت را دوباره چک کنید:
curl -s -o /dev/null -w "%{http_code} %{time_total} %{url_effective}\n" -L https://example.com/page
ستون %{time_total} را دستکم نگیرید. اگر صفحهای الان ۱.۸ ثانیه پاسخ میدهد و بعد از بازطراحی ۳.۲ ثانیه شد، این عدد در جلسهٔ بعدی به کارتان میآید. برای درک اینکه این ثانیهها از کجا میآیند، تفاوت TTFB و زمان بارگذاری کامل را قبل از شروع بخوانید.
صفحاتی که نباید در فهرست باشند
همهٔ URLهای فهرست را ریدایرکت نمیکنید. صفحاتی مثل پارامترهای فیلتر، نتایج جستجوی داخلی، و نسخههای صفحهبندیشده باید یا noindex شوند یا به صفحهٔ والد برگردند. اگر همه را ۳۰۱ کنید به یک صفحه، گوگل آن را soft 404 میبیند و کل دسته را از ایندکس میاندازد.
خط مبنای Core Web Vitals را از دادهٔ میدانی بگیرید
عدد Lighthouse روی لپتاپ شما هیچ ربطی به تجربهٔ کاربری ندارد که با موبایل میانرده و اینترنت همراه در تهران سایت را باز میکند. خط مبنا را از CrUX بگیرید: در Search Console، بخش Core Web Vitals، یا مستقیم از PageSpeed Insights با تب «Explore». برای هر گروه URL این سه را ثبت کنید: LCP، INP، CLS در صدک ۷۵.
روش دقیق خواندن این دادهها را در سنجش سرعت واقعی کاربران با CrUX توضیح دادهام. اینجا فقط یک نکته: اگر LCP فعلی روی موبایل ۲.۹ ثانیه است و بعد از بازطراحی ۳.۶ شد، هنوز در محدودهٔ «نیاز به بهبود» هستید ولی افت واقعی داشتهاید. بدون عدد قبلی، این تفاوت را نمیبینید.
سه چیزی که تقریباً همیشه در بازطراحی خراب میشوند
- فونت فارسی: طراحی جدید فونت وزیرمتن با چهار وزن اضافه میکند و CLS از ۰.۰۵ به ۰.۲۴ میرود. راهحل در بهینهسازی فونت فارسی آمده.
- CSS بحرانی: باندل جدید کل استایل را در head میگذارد و FCP را دو برابر میکند. حذف render blocking باید بخشی از چکلیست انتشار باشد، نه کار بعدی.
- تصاویر هیرو: اسلایدر جدید با پنج تصویر ۴۰۰ کیلوبایتی، LCP را از تصویر به اسلایدر منتقل میکند. تبدیل به WebP و AVIF و حذف lazy loading از تصویر بالای صفحه اجباری است.
نقشهٔ ریدایرکت را قبل از انتشار بنویسید، نه بعدش
فایل ریدایرکت باید قبل از merge شدن شاخهٔ طراحی وجود داشته باشد. فرمت را روی وبسرور خودتان انتخاب کنید؛ روی Nginx چیزی شبیه این:
location = /old-product-page {
return 301 /new-product-page;
}
روی Apache با Redirect 301 /old-product-page /new-product-page در .htaccess. قاعدهای که همیشه رعایت میکنم: ریدایرکت مستقیم به مقصد نهایی، بدون زنجیره. زنجیرهٔ دو و سهمرحلهای هم سرعت را میخورد و هم بخشی از اعتبار لینک را.
اینجا اشتباه میکنند: تیم طراحی آدرسهای جدید را با اسلاگ فارسی میسازد و فراموش میکند URLهای قدیمی لاتین را ریدایرکت کند. علامتش این است که سه هفته بعد در Search Console، گزارش «Page with redirect» خالی است ولی گزارش «Not found (404)» ناگهان بالا رفته. آن ۴۰۴ها همان صفحات پولساز قبلی هستند.
چه چیزی را در ممیزی سئو اندازه نگیرید
وسوسهٔ گرفتن نمرهٔ ۱۰۰ در Lighthouse را کنار بگذارید. این نمره در محیط آزمایشگاهی و با throttle مصنوعی گرفته میشود و با دادهٔ میدانی همبستگی ضعیفی دارد. همچنین وقتتان را صرف شمردن تعداد کلمات کلیدی در متن نکنید؛ گوگل سالهاست این را بهعنوان سیگنال مستقل استفاده نمیکند.
در عوض، چیزی که ارزش وقت دارد: تعداد لینکهای داخلی ورودی به صفحات مهم، عمق کلیک از صفحهٔ اصلی، و اینکه آیا صفحات دستهبندی واقعاً محتوای متفاوت دارند یا فقط لیست محصول هستند. اینها بعد از بازطراحی بهسرعت خراب میشوند و بهسختی برمیگردند.
ابزارها و بررسی فنی دامنه
برای بررسی سریع وضعیت DNS، رکوردهای MX و گواهی SSL قبل و بعد از مهاجرت، از بررسی فنی دامنه و DNS استفاده کنید. اگر بازطراحی شامل تغییر هاست هم هست، این بررسی را دو بار انجام دهید: یک بار روی محیط stage و یک بار بعد از سوییچ DNS. برای ابزارهای دیگر مثل بررسی robots.txt و sitemap، ابزارهای سئو و وبمستر کار را جمع میکند.
بعد از انتشار، چه افتهایی طبیعی است
این بخش همان چیزی است که برایش ممیزی میکنید. بر اساس تجربهٔ خودم روی سایتهای فارسی:
| معیار | افت طبیعی | افت نگرانکننده |
|---|---|---|
| کلیک ارگانیک (هفتهٔ اول) | ۱۰ تا ۲۵ درصد | بیش از ۴۰ درصد |
| صفحات ایندکسشده | کاهش موقت ۵ درصد | کاهش بیش از ۲۰ درصد |
| LCP موبایل | ۰.۳ ثانیه | بیش از ۱ ثانیه |
| نرخ نمایش در نتایج | بدون تغییر | افت همزمان با کلیک |
افت هفتهٔ اول طبیعی است چون گوگل باید دوباره بخزد و ارزیابی کند. اگر در هفتهٔ سوم هنوز برنگشته، مشکل ساختاری است. تفکیک این دو حالت بدون خط مبنا غیرممکن است و همین، تمام ارزش ممیزی است.
پرسشهای پرتکرار
آیا بعد از بازطراحی سایت رتبهام پایین میآید؟
افت موقت در دو تا چهار هفتهٔ اول رایج است و معمولاً بهخاطر خزش دوباره و ارزیابی مجدد صفحات است. اگر بعد از یک ماه رتبه برنگشت، به احتمال زیاد ریدایرکت ناقص، محتوای حذفشده، یا افت سرعت مقصر است. با خط مبنای قبل از بازطراحی میتوانید مقصر را پیدا کنید.
چند وقت قبل از بازطراحی باید ممیزی سئو انجام شود؟
حداقل دو هفته قبل از شروع کار طراحی، تا فرصت داشته باشید دادهٔ ۹۰ روزهٔ Search Console را استخراج و فهرست URL را قفل کنید. اگر بازطراحی هفتهٔ بعد شروع میشود، همان دادههای موجود را ثبت کنید؛ چیزی بهتر از هیچ است.
آیا باید همهٔ URLهای قدیمی را ۳۰۱ کنم؟
نه. فقط URLهایی که کلیک ارگانیک یا بکلینک دارند. صفحات تکراری، پارامترهای فیلتر و نتایج جستجوی داخلی باید noindex شوند یا حذف، نه ریدایرکت به صفحهٔ اصلی. ریدایرکت انبوه به یک صفحه، soft 404 تولید میکند.
برای ممیزی سئو از چه ابزاری استفاده کنم؟
Search Console برای دادهٔ واقعی کلیک و CrUX، یک اسکریپت curl برای وضعیت و زمان پاسخ، و یک فایل CSV برای ثبت همهچیز. ابزارهای پولی خروجی زیباتری میدهند ولی همان داده را دارند. اگر تیم ندارید، خدمات سئو سرورنت این ممیزی را بهصورت پروژهای انجام میدهد.
همین امروز فهرست URLهای ۹۰ روز گذشته را از Search Console بگیرید و در یک فایل ذخیره کنید. این تنها کاری است که اگر الان نکنید، بعد از انتشار دیگر قابل انجام نیست.
دیدگاهها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!